Khi bị thương ở bể bơi, bên phải đối diện yêu cầu bồi thường đầu tiên là bên vận hành bể: cơ sở kinh doanh bể bơi, khách sạn, khu nghỉ dưỡng, hoặc đơn vị quản lý vận hành và ban quản trị với bể bơi chung cư. Họ có nghĩa vụ giữ thành bể, sàn quanh bể, nước bể và thiết bị an toàn, bố trí người cứu hộ khi pháp luật hoặc nội quy đòi hỏi. Nếu người bơi vi phạm nội quy hoặc người lớn không trông trẻ, phần bồi thường sẽ giảm tương ứng.
Tai nạn ở bể bơi có ba nhóm chính: trượt ngã trên sàn ướt quanh bể, chấn thương khi nhảy xuống hoặc va vào thành, và đuối nước. Mỗi nhóm có câu hỏi trách nhiệm riêng. Bài này không bàn cách sơ cứu đuối nước, vốn cần học bài bản, mà tập trung vào việc ai chịu, cần giữ chứng cứ gì và đòi như thế nào.
Bể bơi kinh doanh có những nghĩa vụ gì
Bể bơi bán vé, bán thẻ cho người ngoài là cơ sở kinh doanh hoạt động thể thao, phải đáp ứng điều kiện về cơ sở vật chất, nhân lực theo pháp luật về thể dục, thể thao. Với môn bơi, các điều kiện thường xoay quanh: có nhân viên cứu hộ trong giờ mở cửa, có biển báo độ sâu, có nội quy, có dụng cụ cứu hộ và nơi sơ cứu, nước đạt chuẩn vệ sinh. Chi tiết từng điều kiện bạn nên đối chiếu văn bản hiện hành, vì các quy định hướng dẫn được sửa đổi theo thời kỳ.
Những điều kiện đó không chỉ là thủ tục để được mở cửa. Khi xảy ra tai nạn, chúng là thước đo xem cơ sở đã làm đủ việc phải làm chưa. Không có cứu hộ trên ghế khi có người bơi, biển báo độ sâu bị mờ, phao cứu sinh để trong kho khoá là những điểm khiến cơ sở khó thoát trách nhiệm.
Đồng thời, người mua vé là người tiêu dùng dịch vụ. Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng yêu cầu bên cung cấp dịch vụ bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng, và Bộ luật Dân sự 2015 có quy định riêng về bồi thường khi tổ chức, cá nhân kinh doanh không bảo đảm chất lượng dịch vụ mà gây thiệt hại. Bạn có thể dựa vào cả nghĩa vụ theo hợp đồng dịch vụ lẫn trách nhiệm ngoài hợp đồng.
Một điểm nhiều người không để ý: nội quy dán ở cửa bể ràng buộc cả hai bên. Nó cho bạn biết những gì bể cam kết, như giờ có cứu hộ, khu dành cho trẻ em, và những gì bạn phải tuân, như không nhảy ở khu nước nông, không chạy quanh thành bể. Chụp lại nội quy ngay khi có sự cố là một việc nhỏ nhưng có ích.
Ba loại bể bơi, ba kiểu đầu mối
Cùng là bể bơi nhưng ai quản lý thì khác nhau. Bảng dưới giúp bạn xác định gửi yêu cầu cho ai.
| Loại bể | Bên vận hành, chịu trách nhiệm trước | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|
| Bể bơi kinh doanh bán vé, bán thẻ | Doanh nghiệp, hộ kinh doanh vận hành bể | Phải đáp ứng điều kiện kinh doanh thể thao môn bơi; vé, thẻ là chứng cứ quan hệ dịch vụ |
| Bể bơi chung cư | Đơn vị quản lý vận hành theo hợp đồng; ban quản trị; chủ đầu tư nếu bể thuộc phần riêng của chủ đầu tư | Xem bể là tiện ích chung hay khu kinh doanh riêng; nội quy do ban quản trị hoặc đơn vị vận hành ban hành |
| Bể bơi khách sạn, khu nghỉ dưỡng | Khách sạn, khu nghỉ dưỡng | Khách lưu trú là khách hàng dịch vụ; khách sạn thường có bảo hiểm trách nhiệm |
| Bể bơi trường học, câu lạc bộ, trung tâm dạy bơi | Đơn vị tổ chức lớp, nhà trường | Học viên, nhất là trẻ em, đang trong sự quản lý của đơn vị tổ chức |
| Bể bơi trong nhà riêng, villa cho thuê | Chủ nhà, chủ villa, bên cho thuê lưu trú | Trách nhiệm của khách tự quản lý con mình thường lớn hơn |
Với bể bơi chung cư, câu "bể miễn phí cho cư dân nên không ai chịu" là không đúng. Bể là một phần công trình, và bên được giao quản lý, vận hành vẫn có nghĩa vụ giữ an toàn dù cư dân không trả vé riêng.
Từng kiểu tai nạn và câu hỏi then chốt
Trượt ngã trên sàn quanh bể. Sàn quanh bể lúc nào cũng ướt, nên chỉ ướt thôi chưa đủ để quy lỗi. Điều cần xem là vật liệu sàn có chống trượt không, có rêu, có chất tẩy rửa đọng lại không, có hư hỏng như gạch vỡ, nắp thoát nước kênh không. Người bơi chạy nhảy quanh thành bể thì phần lỗi bản thân lớn.
Nhảy xuống va đáy hoặc thành bể. Câu hỏi đầu tiên là biển báo độ sâu có rõ không, khu nước nông có cấm nhảy không. Nếu biển báo đầy đủ mà người bơi vẫn lộn đầu xuống chỗ nông, lỗi chủ yếu thuộc người bơi. Nếu bể không có biển hoặc độ sâu thực tế khác biển, cơ sở có trách nhiệm.
Đuối nước hoặc suýt đuối. Mấu chốt là có cứu hộ trực không, cứu hộ có quan sát không, thời gian phát hiện và đưa người lên. Camera quanh bể và lời người bơi khác là chứng cứ quan trọng nhất.
Bị thương do thiết bị. Cầu trượt, bậc thang xuống bể, nắp hút nước dưới đáy có thể gây kẹt tay, kẹt tóc nếu hỏng hoặc thiếu nắp che. Đây là khiếm khuyết của công trình, trách nhiệm thuộc bên vận hành.
Kích ứng mắt, da do nước bể. Khi nhiều người cùng bị một lúc sau một buổi bơi, có thể nghi nước xử lý không đúng. Cần đi khám, giữ hồ sơ, và đề nghị cơ sở cho biết lịch xử lý nước hôm đó.
Trẻ em ở bể bơi: phần của bể và phần của người lớn đi cùng
Nội quy bể bơi thường yêu cầu trẻ dưới một độ tuổi nhất định phải có người lớn đi kèm. Khi người lớn đi kèm để trẻ một mình xuống bể sâu, hoặc mải dùng điện thoại, phần lỗi trong việc trông trẻ là thật và sẽ được tính.
Tuy vậy, có người lớn đi kèm không biến cứu hộ thành người thừa. Ví dụ giả định: bé trai bảy tuổi bơi ở khu nước nông có mẹ ngồi trên ghế cạnh bể, bé trượt chân sang khu sâu mà không có dây phân cách; ghế cứu hộ lúc đó trống vì nhân viên đi ăn trưa. Trong tình huống như vậy, bể bơi khó nói mình không có lỗi, dù người mẹ cũng có phần.
Khi trẻ đang học trong một lớp dạy bơi, trẻ ở trong sự quản lý của đơn vị tổ chức lớp. Huấn luyện viên là người làm công của đơn vị đó, nên đơn vị chịu trách nhiệm trước với gia đình, rồi xử lý nội bộ với huấn luyện viên nếu có lỗi.
Thiệt hại của trẻ được tính theo các khoản bồi thường sức khoẻ thông thường. Cha mẹ phải nghỉ làm để chăm con là thiệt hại có thể yêu cầu. Nếu trẻ có di chứng cần theo dõi lâu dài, đừng vội ký nhận một khoản tiền chốt khi chưa có ý kiến bác sĩ về tiến triển.
Giữ chứng cứ tại bể bơi
Sau sự cố, mọi thứ ở bể bơi thay đổi rất nhanh: nước được thay, sàn được cọ, biển báo được dán mới. Bạn hoặc người đi cùng nên làm các việc sau:
- Chụp ảnh khu vực xảy ra: thành bể, sàn, biển báo độ sâu (hoặc chỗ không có biển), ghế cứu hộ, dụng cụ cứu hộ gần nhất.
- Chụp lại nội quy và giờ mở cửa, giờ có cứu hộ nếu được ghi.
- Giữ vé, thẻ, hoá đơn, hoặc với chung cư là thẻ cư dân, để chứng minh bạn có mặt ở bể vào thời điểm đó.
- Đề nghị quản lý bể lập biên bản sự cố, ghi tên nhân viên cứu hộ trực ca và những người có mặt.
- Gửi đề nghị bảo lưu camera quanh bể bằng văn bản hoặc tin nhắn ngay trong ngày.
- Đi khám, nói rõ cơ chế tai nạn: trượt, va đập, đuối nước bao lâu. Hồ sơ cấp cứu ghi giờ tiếp nhận rất có ích để dựng lại diễn biến.
Trường hợp nghiêm trọng như đuối nước dẫn tới hôn mê, người nhà có thể trình báo công an để có khám nghiệm hiện trường. Hồ sơ đó độc lập với lời kể của cả hai bên.
Thương lượng và những cái bẫy thường gặp
Bể bơi, khách sạn thường nhanh chóng đề nghị trả viện phí, kèm một tờ giấy ghi "đã nhận đủ, không khiếu nại gì thêm". Trả viện phí kịp thời là điều tốt, nhưng bạn nên tách bạch: khoản này là tạm ứng chi phí điều trị, còn bồi thường các khoản khác sẽ bàn khi có đủ hồ sơ. Nếu tờ giấy ghi ngược lại, bạn có quyền đề nghị sửa trước khi ký.
Một bẫy khác là phiếu đăng ký thẻ bơi có câu "khách tự chịu trách nhiệm về an toàn của mình". Câu loại này không gạt được trách nhiệm của bể khi bể vi phạm nghĩa vụ an toàn, vì pháp luật bảo vệ người tiêu dùng không công nhận điều khoản loại trừ trách nhiệm của bên kinh doanh. Nó chỉ có ý nghĩa nhắc người bơi tuân nội quy.
Với bể bơi chung cư, đơn vị vận hành và ban quản trị đôi khi đùn đẩy nhau. Bạn gửi yêu cầu cho cả hai, đề nghị một buổi làm việc chung. Nếu không có kết quả, có thể nhờ hoà giải ở cơ sở, hoặc khởi kiện tại toà án nhân dân khu vực và để toà xác định trách nhiệm từng bên.
Khi thương tích nặng, số tiền lớn, hoặc vụ việc có yếu tố hình sự như cứu hộ bỏ vị trí dẫn tới chết người, nên có người làm nghề luật đi cùng ngay từ đầu để giữ chứng cứ và định hướng đúng.
Câu hỏi thường gặp
Bể bơi chung cư không có cứu hộ, cư dân tự bơi rồi bị đuối, ai chịu trách nhiệm?
Cần xem nội quy bể quy định giờ có cứu hộ thế nào và bể có cho bơi ngoài giờ đó không. Nếu bể mở cửa cho cư dân bơi mà không bố trí người giám sát như nội quy cam kết, bên vận hành có trách nhiệm. Nếu cư dân tự vào bơi ngoài giờ, khi bể đã khoá, phần lỗi bản thân lớn hơn nhiều.
Bé nhà mình bị trượt ngã ở bể bơi khách sạn, khách sạn bảo đã dán biển cấm chạy, vậy có đòi được không?
Biển cấm chạy cho thấy khách sạn đã nhắc nhở, nên nếu bé chạy thì gia đình có một phần lỗi. Nhưng khách sạn vẫn phải bảo đảm sàn chống trượt, không có rêu, không có chỗ gạch vỡ. Kết quả tuỳ vào tình trạng sàn thực tế lúc đó, nên ảnh chụp sàn ngay sau tai nạn rất quan trọng.
Thẻ bơi có điều khoản tự chịu trách nhiệm, có còn đòi bồi thường được không?
Vẫn có thể đòi khi bể vi phạm nghĩa vụ an toàn. Pháp luật bảo vệ người tiêu dùng không công nhận điều khoản loại trừ trách nhiệm của bên kinh doanh theo quy định của pháp luật. Điều khoản đó chủ yếu có giá trị nhắc người bơi tuân thủ nội quy, và có thể được dùng để đánh giá phần lỗi của người bơi.
Học bơi ở trung tâm, huấn luyện viên lơ là để con bị sặc nước nặng, gia đình đòi ai?
Đòi trung tâm tổ chức lớp, vì huấn luyện viên làm việc cho trung tâm và trẻ đang trong sự quản lý của trung tâm. Trung tâm bồi thường xong có thể yêu cầu huấn luyện viên hoàn trả theo quy định nội bộ nếu người này có lỗi.
Bơi xong bị đỏ mắt, ngứa da, có đòi được bể bơi không?
Có thể, nếu chứng minh được nguyên nhân từ nước bể không đạt chuẩn. Việc này khó hơn chấn thương thông thường. Nên đi khám ngay, giữ hồ sơ, hỏi xem những người bơi cùng giờ có bị tương tự không, và đề nghị cơ sở cho biết lịch xử lý nước. Khi nhiều người cùng phản ánh, có thể báo cơ quan quản lý y tế, văn hoá thể thao ở địa phương.
Bạn bè đẩy nhau xuống bể làm một người bị thương thì ai bồi thường?
Trước hết là người đẩy, vì hành vi trực tiếp gây ra thương tích. Bể bơi chỉ liên quan nếu có lỗi riêng, như cứu hộ thấy mà không nhắc, hoặc khu vực đó thiếu biển báo độ sâu. Nếu người đẩy chưa thành niên thì cha mẹ người đó có trách nhiệm theo quy định về người chưa thành niên gây thiệt hại.